Hızlı yemekile kastedilen hazır , çabuk servis yapılan ve ayaküstü yenebilen yemeklerdir.Fast food terimi Türkçeye hızlı yemek olarak tercüme edilmiştir ve günümüzdeyaygın organlarında da bu şekilde sık sık kullanılmaktadır. Aslında fast foodtanımıyla kastedilen şey , yemeğin hızlı bir şekilde yenmesi değil , yemeğinalıcının istediği anda sunulmak üzere hazır bulundurulması veya kısa süredehazırlanmasıdır.

            Yurdumuzda, uzun yıllar tostçu ve dönerci adı ile bilinen ve yukarıdaki tanıma uyanyerlere son yıllarda yenileri eklenmiştir. Amerika’da ve Avrupa ülkelerindeisim yapmış birçok hızlı yemek lokantasının şubeleri Türkiyede’de açılmaya veilgi görmeye başlanmıştır. Bu yerler özellikle kısa sürede yemek isteyenleringereksinimlerine cevap vermektedirler. Büyük şehirlerdeki yaşam şartları hızlıyemek lokantalarına , hızlı yemek servisi yapabilen yerlere olan ilgininartmasına neden olmuştur. Şişmanlama açısından bu yerler büyük ölçüdetehlikedir. Özellikle kızartmaya dayanan pişirme yöntemleriyle hazırlananpatates , tavuk , balık gibi yiyeceklerin yanı sıra tatlılar , dondurma , krep, pizza , makarna ve benzeri yiyecekler yüksek kalori içerirler.

            Aşağıdakilisteden de anlaşılacağı gibi hızlı yemek aynı zamanda yüksek kaloriliyemektir. Doyurucu miktarlardaki seçimlerde bol miktarda yağ ve kalorimevcuttur. Hızlı yemek lokantalarındaki en doğru seçimler diyet içecek , büyüktabak salata (limon , sirke ve hardal sosu) ve biftek sandviçtir. Yemektensonra şekersiz veya düşük kalorili (light) dondurma yenebilir. Hızlı yemek yemeisteği ve zorunluluğu da göz önüne alınarak serbest günlerde ince hamurlu pizza, hamburger , file balık ya da soslu makarna yemek listelerine eklenebilir.

Dengeli diyet rejim diyetleri arasında en bilinçli olanıdır.Beslenme açısından yeterli olan diyetin protein , karbonhidrat ve yağ oranıideal diyetteki gibidir. Ancak porsiyon miktarları azaltılarak günlük kalorialımı kısıtlanmıştır. Kalori açısından kısıtlı olan dengeli diyette günlüktoplam kalori miktarı 1200 – 1500 dür. Kalorinin yaklaşık % 50 ‘si karbonhidrat, % 20 ‘si protein ve % 30’u yağlardan sağlanır.

            Dengelidiyette rejim süresince çeşitli besin gruplarından faydalanırlar. Bunlar yağsızsüt , et , sebze , meyve , ekmek – tahıl ve yağ grubudur. Her gruptan bellimiktarlar yenerek önerilen günlük toplam kalori ihtiyacı sağlanmış olur. Diyetkarbonhidrat açısından zengin olduğu için ketoz durumu ortaya çıkmaz. Rejiminsüresince yalnızca , şeker ve şekerli besinlerin yenmesine izin verilmez.Protein yönünden yeterli olan diyette en kısıtlı besin maddesi yağdır. Direktolarak yağ çok az miktarda kullanılır. Yağ kullanımının azalması vücuda girenkalori miktarını kısıtlar. Çünkü 1g yağda 9 kalori vardır. Dengeli diyette tuz kullanımınaölçü konulur. Yemekler az tuzlu hazırlanır ve yemekte tuzluk kullanımındanvazgeçilir. Diyet vitamin – mineral yönünden yeterlidir. Ancak , günlük toplamkalori 1200 ‘ün altına düşerse 1 adet multivitamin – mineral tabletininalınması gereklidir.

            Çeşitlibesinlerin yendiği ve her türlü ortamda uygulanması kolay bu diyet çok hızlıkilo kaybı sağlamaz. Kaybedilen kilo miktarı haftada 0,5 – 2 kilodur. Diyetiegzersizle birlikte yürüten kişilerde kilo kaybı yüz güldürücüdür ; bu şekildeharcanan kalori miktarı artar ve ayar noktası aşağı çekilerek zayıflamasağlanır. Dengeli beslenerek  zayıflayankişilerde başarı oranı % 75’tir. Yavaş kilo kaybeden kişiler bu sırada kalıcıbeslenme alışkanlıkları elde etmişlerdir. Sonuç olarak da kaybedilen kilolargeri alınmaz. Hızlı kilo kaybetmek isteyen kişiler bu diyeti benimsemezlerçünkü uzun sürede kilo kaybının sağlanması ve bu zaman boyunca diyete bağlıkalmanın zorunluluğu vardır.

 Yüksek Kolesterolün Diyet Tedavisi

Kan kolesterol düzeylerini düşürücü önlemler şu şekilde sıralanabilir :

1.    Besinlerle alınan kolesterol ve doymuş yağ miktarı azaltılmalı ve gıdadaki kolesterol ve doymuş yağ miktarı azaltılmalı ve gıdalardaki kolesterol miktarı günde 300 mg’ın altında tutulmalıdır. Kolesterol özellikle karides , havyar , sakatat ve yumurtanın sarısın da yüksek miktarda bulunur. Hayvansal gıdalar dikkatli yenilmelidir. Etin gözle görülen yağları ayrılmalı ; tavuk , hindi , ördek tercih edilmelidir. Salam , sosis , sakatat (böbrek , karaciğer , beyin) yenmemelidir. Dana ve sığır eti , kuzu etine tercih edilmelidir. Yağlar bitkisel margarin ve sıvı yağlar kullanılabilir. Zeytinyağı ve fıstık yağı da önerilir. Tereyağı , hayvani yağlar , krema , soslar ve dondurma yenmemelidir. Dana ve sığır eti , kuzu etine tercih edilmelidir. Yağlar : bitkisel margarin ve sıvı yağlar kullanılabilir. Zeytinyağı ve fıstık yağı da önerilir. Tereyağı , hayvani yağlar , krema , soslar ve dondurma yenmemelidir. Kuruyemiş , pasta ve kek yenmemelidir. Kuruyemiş , pasta , kek yasaktır. Meyve ve sebzeler serbestçe yenir. Bu gıdaların lifleri kolesterol yüksekliğinin tedavisinde yardımcıdır. Diyet sütünün yağı alınmıştır. Normal süt ve yoğurt yerine bu süt ve bununla yapılan yoğurt önerilir. Çeşitli gıdalardaki kolesterol miktarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.


100 g yumurta sarısında 1602 mg kolesterol vardır. Ancak orta boy bir yumurta ortalama 48 g’dır ve bunun 17 g’ını yumurta sarsını , 31 g ise beyazı oluşturur. Dolayısı ile bir orta boy yumurtanın sarısında (17 g) 272 mg kolesterol bulunur.

2.    Lifli gıdalarla beslenmeye özen gösterilmelidir. Lifli gıdalar bağırsaktan kolesterol emilimini azaltıp bunun bağırsak yoluyla dışarı atılmasını hızlandırır. Ayrıca lifler bağırsakta safra tuzlarıyla birleşirler ve bunların emilimine engel olurlar. Karaciğere gelen safra tuzlarının azalması halinde kolesterol yapımı da kısıtlanır. Lifli gıdalara örnek buğday kepeği , elma , turunçgiller , yulaf  kepeği , kuru fasulye , bezelye ve sebzelerdir.
3.    Daha önce de belirttiğimiz gibi karides , ıstakoz ve pavuryanın kolesterol düzeyi yüksektir. Ancak genel olarak deniz mahsülleri özel yapıları nedeniyle kan kolesterol düzeylerini düşürücü ve damarları koruyucu etki yaparlar.

Eskimolarla ilgili araştırmalar bu toplumda yüksek miktarda yağ yendiği halde damar sertliğine çok seyrek rastlandığını göstermiştir. Bu durum yenen yüksek miktardaki yağın balık yağı olmasına ve balık yağının yukarıda belirtilen etkisiyle açıklanmaktadır. Dolayısı ile proteinli gıdaların mümkün olduğu kadar deniz mahsullerinden seçilmesinde fayda vardır.

Tüm bu diyet önerileri , egzersiz ve fazla kiloların atılmasına rağmen kan yağları ve kolesterolü istenen düzeylere indirilmemişse doktor koltrolü altında ilaç tedavisine başlanması gerekir.